Önce Neyi Satın Aldığınıza Karar Verin
Ajans arayışına çıkan işletme sahiplerinin çoğu ilk telefonu "sosyal medyamı yönetecek birini arıyorum" diyerek açar. Bu cümle kulağa net gelse de aslında çok geniştir. İçerik üretimi, tasarım, çekim, reklam yönetimi, mesaj ve yorum takibi, raporlama ve strateji, hepsi bu cümlenin altına sığar. Hangisine ihtiyacınız olduğunu netleştirmeden aldığınız teklifler birbiriyle kıyaslanamaz hale gelir.
Kendinize sorun: elinizde ürün fotoğrafı var mı, yoksa çekim de mi gerekiyor? Gelen mesajlara siz mi bakacaksınız, ajans mı? Amacınız marka bilinirliği mi, yoksa doğrudan randevu ve sipariş mi? Bu üç sorunun cevabı, alacağınız teklifin içeriğini ve fiyatını doğrudan belirler.
Bu netleştirme aynı zamanda ajansın size doğru soruyu sorup sormadığını da ortaya çıkarır. Brief'i alır almaz teklif gönderen ajans, işinizi anlamadan fiyat vermiş demektir. İyi bir ajans önce müşteri profilinizi, satış döngünüzü ve daha önce denediklerinizi sorar. O sorular gelmiyorsa, gelen teklif de size özel değildir.
İhtiyacınızı bir sayfayı geçmeyecek şekilde yazın ve aynı metni görüştüğünüz her ajansa gönderin. Aynı brief üzerinden gelen teklifler karşılaştırılabilir olur. Farklı brief üzerinden gelen teklifleri kıyaslamak, farklı marketlerden farklı ürünlerin fişini yan yana koymaya benzer.
Teklifleri Karşılaştırırken Bakılacak Kalemler
İki teklif arasındaki fiyat farkı çoğu zaman kalitedeki fark değil, kapsamdaki farktır. Aylık ücretin içine neyin girdiğini kalem kalem görmeden karar vermeyin. Teklif tek satırdan ibaretse ve karşısında sadece bir rakam yazıyorsa, o teklif henüz teklif değildir.
- Ay içinde üretilecek içerik sayısı ve türü, kaç görsel, kaç video, kaç hikaye
- Çekimin dahil olup olmadığı, dahilse yılda veya ayda kaç çekim günü
- Reklam yönetiminin dahil olup olmadığı ve reklam bütçesinin ayrı tutulduğu
- Revizyon hakkı, bir içerik için kaç kez değişiklik isteyebileceğiniz
- Raporlamanın sıklığı ve içeriği
- Mesaj ve yorum yanıtlamanın kimde olduğu, yanıt süresi taahhüdü
- Sözleşme süresi ve fesih koşulları
Teklifte görmediğiniz her kalem, çalışma başladığında ek ücret olarak karşınıza çıkma ihtimali taşır. Ek çekim, ek revizyon, acil içerik talebi ve tasarım kaynak dosyası gibi başlıkların ücretli mi ücretsiz mi olduğunu baştan sorun. Bu soruların cevabını ay ortasında öğrenmek, hem bütçeyi hem ilişkiyi zorlar.
Baytz Media olarak fiyatlarımızı bu yüzden açık yayınlıyoruz. Sosyal medya yönetimi aylık 12.500 TL'den başlıyor, reklam yönetimi dahil paket 22.500 TL, çekim dahil paket 35.000 TL, web sitesi 15.000 TL tek seferlik. Tüm rakamlar KDV hariçtir ve reklam bütçesi bu tutarlara dahil değildir. Fiyatı görünür yapan ajansla konuşurken pazarlık değil, kapsam konuşursunuz.
İlk Görüşmede Sormanız Gereken Sorular
İlk görüşme aslında bir mülakattır ve mülakatı yapan taraf sizsiniz. Ajansın ne anlattığı kadar, sizin sorularınıza nasıl cevap verdiği de bilgi taşır. Net soruya net cevap gelmiyorsa, çalışma başladığında da net cevap gelmeyecektir.
- Hesabımla günlük olarak kim ilgilenecek, o kişiyle doğrudan konuşabilecek miyim?
- İçerik onay süreci nasıl işliyor, ayın kaçında planı görüyorum?
- Benim sektörümde daha önce çalıştınız mı, o çalışmada ne işe yaradı ne yaramadı?
- İlk üç ayda neyi ölçeceğiz ve başarıyı hangi göstergeye bakarak konuşacağız?
- Reklam hesabı kimin adına açılacak, hesabın sahipliği kimde kalacak?
- Çalışmayı bitirdiğimizde hangi dosyaları ve erişimleri bana devredersiniz?
Bu soruların altıncısı özellikle önemlidir. Ayrılık anını konuşabilen bir ajans, çalışmanın kendisini de düzgün kurgular. Konu açıldığında rahatsız olan ajansla uzun yola çıkmayın.
Kırmızı Bayraklar
Bazı işaretler ilk görüşmede kendini belli eder. Bunları görmek için pazarlama uzmanı olmanıza gerek yok, sadece dikkatli dinlemeniz yeterli.
- Belirli bir takipçi sayısını veya satış rakamını garanti etmek
- Kaynak göstermeden istatistik sıralamak ve her cümleye bir yüzde sıkıştırmak
- Reklam hesabını kendi adına açmakta ısrar etmek
- Rapor yerine sadece ekran görüntüsü göndermeyi normal saymak
- Fiyatı görüşme sonunda hesap makinesiyle o an belirlemek
- Sözleşmeyi gereksiz bulmak veya sürekli ertelemek
- Bir ekip gibi konuşup çalışma başladığında tek kişiye dönüşmek
Takipçi garantisi verilmesi tek başına yeterli bir uyarıdır. Organik büyüme hiçbir ajansın tek başına kontrol edebileceği bir şey değildir. Garanti veriliyorsa ya satın alınmış takipçi devreye girecektir ya da o taahhüt sözleşmeye hiç yazılmayacaktır.
Bir başka işaret de referans konusudur. Çalıştığı müşterilerden birinin adını bile veremeyen ajansla ilerlemeden önce nedenini sorun. Gizlilik anlaşması makul bir gerekçedir, ancak hiçbir referansı olmayan ve hiçbir işi gösteremeyen bir ajans için bu gerekçe yeterli değildir. Mümkünse mevcut bir müşteriyle kısa bir telefon görüşmesi isteyin.
Benzer şekilde, reklam hesabının ajans adına açılması sektörde sık rastlanan ama sizin aleyhinize olan bir uygulamadır. Ajans değiştirdiğinizde geçmiş reklam verisi, öğrenilmiş kitle bilgisi ve dönüşüm geçmişi sizinle gelmez.
Sözleşme, Hesap Sahipliği ve Dijital Varlıklar
Sözleşme, ilişki iyi giderken kimsenin bakmadığı, kötü gittiğinde herkesin ilk açtığı belgedir. Bu yüzden iyi gidiyorken imzalanmalıdır. İçinde en az şu başlıkların net yazması gerekir: aylık kapsam, ödeme takvimi, revizyon hakkı, fesih bildirim süresi ve fikri mülkiyet.
Dijital varlıklarınızın sahipliği ayrı bir maddedir. Meta Business Manager hesabı, reklam hesabı, Instagram ve Facebook sayfaları, Google Ads hesabı, alan adı, hosting ve varsa Google Analytics mülkü sizin adınıza açılmalı, ajansa sadece yönetici erişimi verilmelidir. Aradaki fark, evin tapusu ile evin anahtarı arasındaki farktır.
Üretilen içeriklerin ham dosyalarını da isteyin. Çekim yapıldıysa işlenmemiş fotoğraf ve video kayıtları, tasarım yapıldıysa kaynak dosyalar size ait olmalıdır. Sözleşmede bu geçmiyorsa, ayrılık anında elinizde sadece paylaşılmış düşük çözünürlüklü görseller kalır.
Fiyat ile Beklenti Arasındaki Bağ
Çok düşük fiyatlı teklifler genellikle iki şekilde karşılanır. Ya içerik sayısı düşer ve ay içinde birkaç hazır şablon paylaşımıyla yetinilir, ya da bir kişi çok sayıda hesabı aynı anda taşır ve her hesaba ayrılan süre birkaç saate iner. İkisi de kısa vadede ucuz, orta vadede pahalıdır.
Doğru soru "en ucuz kim" değil, "bu bütçeyle hangi sistem kurulabilir" sorusudur. Ayda dört düzgün kurgulanmış içerik, on beş özensiz paylaşımdan daha fazla iş getirir. Baytz Media'nın konumlanması tam olarak buradan gelir, post üretmek yerine satış getiren bir sistem kurmak.
Karar aşamasına geldiğinizde iki ajans arasında kalırsanız, portfolyoya değil çalışma planına bakın. Hangisi ilk ayda ne yapacağını gün gün anlatabiliyorsa o ajans sistemi kurmuş demektir. Görseller herkeste güzel görünür, plan ise ancak gerçekten üretenlerde vardır.
Bütçeniz bugün tam kapsam için yetmiyorsa, kapsamı küçültün ama sistemi bozmayın. Önce sosyal medya yönetimiyle başlayıp reklam yönetimini üçüncü aya bırakmak, her şeyi aynı anda yarım yapmaktan daha iyi sonuç verir.
