Hazırlık aşaması projenin süresini belirler
Web sitesi projelerinde gecikmenin en yaygın sebebi tasarım ya da yazılım değildir. İçeriktir. Tasarım onaylanır, kodlama biter, sonra site haftalarca boş kutularla bekler çünkü hizmet açıklamaları yazılmamıştır, ekip fotoğrafı çekilmemiştir, referans listesi kimsede yoktur. Bu bekleme süresi faturaya yansımaz ama takvime yansır.
Bunun tersi de doğru. Metinleri ve görselleri hazır getiren bir işletmeyle çalışırken tasarımcı gerçek içerikle çalışır. Gerçek içerikle yapılan tasarım her zaman daha iyi oturur, çünkü başlığın kaç kelime olduğunu, hizmet açıklamasının kaç satır tuttuğunu, fotoğrafın dikey mi yatay mı olduğunu bilerek yerleştirir. Yer tutucu metinle yapılan tasarım gerçek içerik geldiğinde çoğu zaman bozulur.
Hazırlığı bir angarya olarak değil, projenin ilk aşaması olarak görmek gerekir. Aşağıdaki başlıkları toplantıya gelmeden önce bir klasörde toplarsanız ilk görüşme brifingden çok karar toplantısına dönüşür.
İçerik: sitenin gerçek iskeleti
Bir web sitesinde tasarımın taşıdığı şey içeriktir. Ziyaretçi renk paletini değil, ne iş yaptığınızı ve size neden güveneceğini okur. Bu yüzden hazırlığın en ağır kalemi metinlerdir. Mükemmel yazılmış olmaları gerekmez, ajans zaten düzenleyecektir. Ama ham bilgi sizden gelmelidir, çünkü işinizi sizin kadar kimse bilmez.
Sayfa sayfa toplamak en pratik yöntemdir. Her sayfa için bir başlık ve altına birkaç paragraf yazın. Cümleler dağınık olabilir, maddeler halinde de olur.
- Ne iş yaptığınızı anlatan iki üç cümle. Sektör jargonu olmadan, komşunuza anlatır gibi.
- Hizmet ya da ürünlerinizin listesi. Her biri için birkaç satır açıklama ve varsa kapsam bilgisi.
- İşletmenin hikayesi. Kuruluş yılı, kaç kişi çalışıyorsunuz, hangi bölgeye hizmet veriyorsunuz.
- Sıkça sorulan sorular. Telefonda müşterilerin size en çok sorduğu beş soru ve verdiğiniz cevaplar.
- Referanslar ve çalıştığınız kurumlar. Yayınlamak için izin aldıklarınızı işaretleyin.
- İletişim bilgileri. Adres, telefon, e-posta, çalışma saatleri ve varsa harita konumu.
Bu listeyi bir Word dosyasına ya da not uygulamasına dökmeniz yeterli. Yazım hatası olması sorun değil, eksik bilgi olması sorundur. Özellikle sıkça sorulan sorular bölümünü atlamayın, hem ziyaretçinin en çok ihtiyacı olan bilgidir hem de arama motorlarında karşılığı olan bir bölümdür.
Görseller ve marka varlıkları
Görsel hazırlığında iki ayrı konu vardır. Birincisi marka varlıklarınızdır: logo, kullandığınız renkler, varsa yazı tipleri. Logonun mutlaka vektörel dosyası aranmalıdır. Vektörel dosya, büyütüldüğünde bozulmayan dosyadır ve uzantısı genelde ai, eps ya da svg olur. Elinizde sadece küçük bir jpg varsa bunu baştan söyleyin, çünkü logonun yeniden çizilmesi ayrı bir iş kalemidir.
İkincisi işletmeyi anlatan fotoğraflardır. İnternetten indirilmiş stok fotoğraflar bir siteyi anında sıradanlaştırır. Ziyaretçi aynı gülümseyen ofis fotoğrafını başka sitelerde de gördüğü için o görsele güvenmez. Kendi mekanınızın, ekibinizin, işinizin fotoğrafı vasat çekilmiş bile olsa daha iyi iş görür.
Telefonla çekilmiş fotoğraflar da kullanılabilir, yeter ki iki şarta uysun: aydınlık olsun ve yüksek çözünürlükte olsun. WhatsApp üzerinden gönderilen fotoğraflar sıkıştırıldığı için web sitesinde kullanılamaz, dosyaları e-posta eki ya da bulut klasörü üzerinden ham haliyle paylaşın.
Hiç fotoğrafınız yoksa bunu proje başlangıcında söylemek gerekir. Çekim ayrı planlanır ve takvime eklenir. Site kurulduktan sonra fotoğraf aramak, en baştan planlamaktan hem daha uzun sürer hem daha maliyetli olur.
Alan adı, barındırma ve erişim bilgileri
Alan adı sitenizin adresidir, barındırma ise sitenin durduğu yerdir. Bu ikisi teknik detay gibi görünse de aslında mülkiyet meselesidir. Alan adı ve barındırma hizmetinin kimin adına alındığı, ileride ajans değiştirmek istediğinizde her şeyi belirler.
Doğru kurulum şudur: alan adı ve barındırma sizin adınıza, sizin e-postanızla alınır. Baytz Media projelerinde bu böyle işler, hesaplar müşteri adına açılır ve müşteride kalır. Çalışma bitse bile siteniz sizde kalmaya devam eder. Alan adının ajansın hesabında durduğu kurulumlardan uzak durun, çünkü ayrılık anında sitenizin adresine erişemez hale gelirsiniz.
Hazırlık aşamasında toplamanız gerekenler şunlardır:
- Alan adınız varsa hangi firmadan alındığı ve panel giriş bilgileri.
- Alan adınız yoksa istediğiniz adres için iki üç alternatif isim.
- Mevcut bir siteniz varsa yönetim paneli erişimi ve son yedeği.
- Kurumsal e-posta adresleriniz varsa hangi sağlayıcıda olduğu.
- Varsa Google Analytics, Google Search Console ve Google İşletme Profili hesaplarının erişimi.
Bu bilgileri bulmak bazen eski bir e-posta kutusunu karıştırmayı gerektirir. Projenin ortasında değil başında yapmak daha rahattır, çünkü yayın gününde erişim bulunamayan bir alan adı siteyi günlerce bekletebilir.
Sitenin hedefini tek cümleyle tanımlayın
Web sitesi bir vitrin değildir, bir araçtır. Aracın ne yapması gerektiği tanımlanmazsa ortaya güzel görünen ama işe yaramayan bir sayfa çıkar. Bu yüzden hazırlığın en kısa ama en belirleyici adımı hedef cümlesini yazmaktır.
Hedef cümlesi şu kalıba oturur: bu siteye gelen kişinin yapmasını istediğim şey şudur. Cevap teklif formu doldurmak olabilir, telefon etmek olabilir, randevu almak olabilir, ürün siparişi vermek olabilir, ya da sadece bir kurum hakkında bilgi edinip güven duymak olabilir. Bunların hepsi meşru hedeflerdir ama farklı siteler gerektirir.
Teklif formu hedefiyse form kısa olmalı ve her sayfadan erişilebilmelidir. Telefon hedefiyse numara başlıkta sabit durmalıdır. Sipariş hedefiyse ürün sayfası ve ödeme akışı tasarımın merkezine geçer. Hedef belirlenmeden yapılan tasarımda bu üçü de yarım kalır.
Hedefi yazarken bir de kimin için yazdığınızı belirtin. Sitenizi kim ziyaret edecek, hangi soruyla gelecek, ne bilmeden gelecek. Bu iki bilgi, ajansın önereceği sayfa yapısını doğrudan şekillendirir.
Teklif alırken kontrol listesi
Web sitesi teklifleri arasında büyük fiyat farkları görürsünüz. Bu farkın sebebi çoğu zaman kalite değil, kapsamdır. İki teklif aynı işi anlatıyor gibi görünüp birinde içerik yazımı dahilken diğerinde olmayabilir. Karşılaştırmayı doğru yapmak için aynı soruları herkese sorun.
- Fiyata içerik yazımı dahil mi, yoksa metinleri ben mi vereceğim?
- Alan adı ve barındırma kimin adına alınacak, faturası kime kesilecek?
- Kaynak dosyalar teslim ediliyor mu? Tasarım dosyaları ve site dosyaları bende kalacak mı?
- Teslim sonrası destek var mı, ne kadar süre, neleri kapsıyor?
- İçerik güncellemesini kendim yapabilecek miyim, yoksa her değişiklik için ajansa mı döneceğim?
- Mobil uyum, hız ve temel arama motoru ayarları fiyata dahil mi?
- Teslim süresi ne? Süre neye bağlı olarak uzar?
- Revizyon hakkı kaç tur? Sonrasında nasıl ücretlendiriliyor?
Baytz Media tarafında bu soruların cevabı sabittir. Web sitesi projeleri 15.000 TL tek seferliktir ve bu fiyat KDV hariçtir. Alan adı ve barındırma müşteri adına alınır ve müşteride kalır. Kaynak dosyalar teslim edilir. Yayın sonrası bir ay destek verilir. İçerik hazırsa tek sayfalık proje yaklaşık bir hafta, çok sayfalı kurumsal site üç ile dört hafta sürer.
Bu soruların cevabını yazılı almanız önemlidir. Sözlü konuşulan kapsam, proje ortasında herkesin hafızasında farklı durur. Teklifin içinde yazılı duran kapsam ise tartışma konusu olmaz.
Özet
Aşağıdaki maddeler bu yazının çıkarımıdır.
- Metinler hazır değilse proje takvimi tasarımdan değil içerik beklemekten uzar. Sayfa sayfa ham metin toplayın.
- Logonun vektörel dosyasını bulun. Fotoğrafları ham haliyle, sıkıştırmadan gönderin ve stok görsel yerine kendi görselinizi kullanın.
- Alan adı ve barındırma mutlaka sizin adınıza alınsın. Erişim bilgilerini proje başında toplayın.
- Sitenin hedefini tek cümleyle yazın. Ziyaretçinin yapmasını istediğiniz eylem tasarımın merkezini belirler.
- Teklifleri kapsam sorularıyla karşılaştırın. İçerik yazımı, kaynak dosya teslimi, destek süresi ve mülkiyet yazılı olsun.
